Αποκόλληση αμφιβληστροειδούς


Ακούστε

Ο αμφιβληστροειδής είναι ο πιο σημαντικός χιτώνας του ματιού και επενδύει εσωτερικά το τοίχωμα του βολβού στο οπίσθιο κοίλο μέρος. Περιέχει τους φωτουποδοχείς, τα κύτταρα δηλαδή που συλλαμβάνουν τα φωτεινά ερεθίσματα και τα στέλνουν κωδικοποιημένα μέσω των νευρικών ινών στον εγκέφαλο για να τα κάνει εικόνες.

Ο αμφιβληστροειδής λειτουργεί φυσιολογικά μόνο εφόσον είναι κολλημένος στο τοίχωμα από όπου παίρνει θρεπτικά συστατικά. Εάν πάψει αυτή η επαφή τότε χάνει από την λειτουργία του. Η επαφή χάνεται όταν το υγρό μπαίνει ανάμεσα στον αμφιβληστροειδή και στο τοίχωμα ή όταν το υαλοειδές που βρίσκεται στην μπροστινή μεριά τραβά και σηκώνει την τέντα του αμφιβληστροειδή δημιουργώντας ένα χώρο που γεμίζει αργότερα με υγρό.

Έτσι έχουμε την εξιδρωματική αποκόλληση, την ελκτική αποκόλληση και την ρηγματογενή αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς.

Η εξιδρωματική αποκόλληση συνήθως θεραπεύεται με φάρμακα ή με ειδικής μορφής laser και όχι με χειρουργείο.

Η ελκτική αποκόλληση εφόσον επηρεάζει ή απειλεί την όραση χρειάζεται χειρουργείο για να αντιμετωπιστεί. Συνήθως καταστάσεις ελκτικής αποκόλλησης συναντά κανείς σε προχωρημένα στάδια διαβητικής αμφιβληστροπάθειας. Το χειρουργείο δίνει σε αυτές τις περιπτώσεις λύσεις που παλαιότερα θεωρούντο ανέφικτες.

Η ρηγματογενής αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς είναι η πάθηση που ευρύτερα ο κόσμος ονομάζει αποκόλληση. H "αποκόλληση" τα παλαιότερα χρόνια προκαλούσε δέος στους γιατρούς και φόβο στους ασθενείς. Τα πράγματα έχουν αλλάξει. Η αντιμετώπισή της αποκόλλησης έχει μεγάλη επιτυχία από την πρώτη κιόλας επέμβαση σε ποσοστά που ξεπερνούν το 90%. Ιδιαίτερη σημασία έχει η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση. Να μπορέσει δηλαδή ο ασθενής να αντιληφθεί ότι υπάρχει πρόβλημα στο μάτι του ώστε να αναζητήσει την ιατρική βοήθεια άμεσα.

Παρακάτω αναφέρονται κάποια προειδοποιητικά συμπτώματα και κάποιες πρώιμες ενδείξεις όπου συνιστάται η ιατρική εξέταση:

  • έντονα μυγάκια, αράχνες, σκουπίδια στο οπτικό πεδίο μας
  • θόλωση της όρασης
  • καπνός στο οπτικό πεδίο
  • λάμψεις σαν αστραπές και γενικότερα φωτοψίες
  • κουρτίνα στο περιφερικό οπτικό πεδίο ή μια σκοτεινή περιοχή, η οποία μεγαλώνει με τις ώρες και πλησιάζει στο κέντρο του οπρικού πεδίου. Εξετάζουμε πάντα το κάθε μάτι ξεχωριστά κλείνονατας το άλλο. Το περιφερικό πεδίο το αντιλαμβάνεται κανείς έχοντας το βλέμμα καθηλωμένο σε ένα σημείο σε απόσταση και παρατηρώντας στα πλάγια τα κείμενα και το περιβάλλον.

Σήμερα η αποκόλληση αντιμετωπίζεται με διάφορους τρόπους που σκοπό έχουν ή τον περιορισμό της σε μια περιοχή όταν η αποκόλληση είναι μικρής έκτασης δημιουργώντας έναν φραγμό με laser ή την αποκατάσταση της επαφής του αμφιβληστροειδούς με το τοίχωμα του ματιού πραγματοποιώντας χειρουργική επέμβαση.

Οι χειρουργικές επεμβάσεις μπορεί να είναι:

  • Η ρετινοπηξία με αέριο (pneumatic retinopexy)
  • Η χειρουργική με μοσχεύματα (buckle surgery)
  • Η υαλοειδεκτομή (vitrectomy) με αέριο ή σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις με σιλικόνη
Είναι σημαντικό ο θεράπων ιατρός να μπορεί να χειρουργήσει με όλους τους τρόπους ώστε η επιλογή να γίνει με βάση την καλύτερη πρόγνωση και την λιγότερη ταλαιπωρία του ασθενούς.

Στην αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς η συνεργασία ασθενούς και ιατρού και το "πρώτο" χειρουργείο είναι καθοριστικά.

Παρακάτω θα παραθέσουμε κάποιες χρήσιμες πληροφορίες για την περιεγχειρητική περίοδο.

  • οι περισσότερες επεμβάσεις γίνονται με τοπική αναισθησία ή με αναισθησία με σταγόνες κα δεν απαιτούν διανυκτερεύσεις στο νοσοκομείο
  • όσοι ασθενείς έχουν αέριο μέσα στο μάτι μετά από μια επέμβαση δεν πρέπει να πετούν με αεροπλάνο ή να παίρνουν ειδικής μορφής γενική αναισθησία
  • το αέριο απορροφάται και εξαφανίζεται από τον οργανισμό, ενώ η σιλικόνη αφαιρείται μόνο με δεύτερο χειρουργείο. Η σιλικόνη πρέπει να αφαιρείται από το μάτι και όχι να μείνει μέσα στο μάτι δια βίου. Αφήνουμε την σιλικόνη μόνο σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις
  • Μετά το χειρουργείο πιθανόν να ζητηθεί από τον ασθενή να έχει μια ιδιαίτερη στάση του κεφαλιού του ώστε το αποτέλεσμα να είναι το επιθυμητό
  • ο ασθενής όσο υπάρχει αέριο στο μάτι δεν βλέπει. Η όραση αποκαθιστάται σιγά σιγά όσο το αέριο μειώνεται. Έτσι ο ασθενής βλέπει για ένα διάστημα το όριο της φυσαλίδας αερίου με το υπόλοιπο υγρό του ματιού σαν μια γραμμή που τρεμοπαίζει. Το οπτικό πεδίο καθαρίζει βαθμιαία από το πάνω μέρος προς τα κάτω
  • το αέριο μπορεί να διαρκέσει από δυο εβδομάδες μέχρι 6 εβδομάδες Η τάση σήμερα είναι να χρησιμοποιούνται αέρια βραχύτερης διάρκειας
  • πολλές φορές σε μια επέμβαση υαλοειδεκτομής κάνουμε συγχρόνως επέμβαση καταρράκτη. Αυτό γιατί ο κανόνας είναι να αναπτύσσεται καταρράκτης μετά από υαλοειδεκτομή σε διάστημα 1 έτους. Με την συνδυασμένη επέμβαση ο ασθενής γλιτώνει την ταλαιπωρία ενός επιπλέον χειρουργείου και το κόστος μειώνεται